Zimowa pogoda w Polsce pozwoliła przez dłuższy czas całkowicie odpocząć od radia po rekordowym roku ubiegłym, który zapisał się doskonałymi warunkami propagacjnymi. Przez cały styczeń, luty i marzec w troposferze nie działo się zupełnie nic ciekawego. Pierwsze polepszone warunki, warte jakiejkolwiek uwagi, pojawiły się na początku kwietnia przynosząc umiarkowane tropo lokalne w okolicach Płocka. Silny wzrost sygnałów z odległości 100-200 km w paśmie UKF nie jest niczym ciekawym, więc sprawdzałem głównie mikrofale. Takie obserwacje są o wiele łatwiejsze ponieważ nie trzeba nasłuchiwać szumów w słuchawkach, a wystarczy uruchomić i pozostawić skanowanie.

Dnia 4 kwietnia wystąpiła poranna inwersja po bezchmurnej i bezwietrznej nocy. Na paśmie 5 GHz pojawiła się głównie Łódź, Koluszki, Sochaczew, Pruszków i okolice. Najsilniejszy sygnał -76 dBm uzyskała sieć WL176dPro z Pruszkowa w odległości ok. 85 km (identyfikacja przez Wigle). Dwa dni później, 6 kwietnia, pozostawiłem skanowanie na noc w kierunku zachodnim z pozytywnym rezultatem – pojawiły się sieci z Turka i okolic Koła, jednak ze słabymi sygnałami, typowo poniżej -85 dBm.

Korzystając z doświadczeń odbioru sieci WiFi 5 GHz z zeszłego roku wytypowałem azymut na Wzniesienia Łódzkie jako znakomity wskaźnik propagacyjny. Ten kierunek jest u mnie dość odsłonięty, chociaż widoczność kończy się na dosłownie 1-2 kilometrach. Ewentualne dwukrotne podniesienie anteny z obecnych 8 m n.p.t. umożliwiłoby jednak punktową obserwację terenów zza Wisły, czyli prawdopodobnie około 20 km. Poniższe zdjęcie przedstawia widoczność z wysokości grida z zaznaczonym kierunkiem na wschodnie części Łodzi.

lodzkie

Ze względu na korzystne ukształtowanie terenu wystarczy śladowe tropo aby odbierać sieci ze Wzgórza „Radary” (ponad 280 m n.p.m.), łódzkiego Widzewa (ponad 250 m n.p.m.) lub z Sosnowca (ok. 170 m n.p.m.). Poniższe zdjęcie przedstawia obiekt SLR (Stacja Linii Radiowych) Łódź – Dąbrowa obsługiwany przez EmiTel na Wzgórzu „Radary”, który jest położony w pobliżu najwyższego punktu Wzniesień Łódzkich. Widać na nim dwie, względnie małe, dwupolaryzacyjne parabole Ubiquiti na pasmo 5 GHz. 

stacja-strykow

Nazwa wzgórza pochodzi od radzieckiej stacji łącznościowej, która istniała tam w XX wieku. Co ciekawe, ponad 10 lat temu w tym miejscu przymierzano się do budowy potężnego 330 metrowego masztu, czyli Radiowo Telewizyjnego Centrum Nadawczego (RTCN). Obiekt ten jednak nigdy się nie pojawił, głównie za sprawą protestów okolicznych mieszkańców, jak podaje artykuł.

Biorąc pod uwagę łączną wysokość (280 m n.p.m. + 330 m n.p.t. = 610 m) zaryzykuję stwierdzenie, że województwo łódzkie miałoby swój własny obiekt nadawczy na miarę Świętego Krzyża. Niestety lub stety tak się jednak nie stało i wszystkie emisje wysokiej mocy są bezustannie prowadzone z komina EC-4, który jest efektywnie ponad 120 metrów niżej (223 m n.p.m. + 260 m n.p.t. = 483 m), ale mimo tego również zapewnia bardzo dobry zasięg.

Poniższy zrzut przedstawia mój profil terenu z obiektu EmiTela na Wzgórzu „Radary”.

stacja-strykow-terrain

Kwiecień zleciał dość szybko, a ja w tym czasie przygotowałem możliwość zdalnego skanowania i sterowania rotorem, na którym jest umieszczony grid na pasmo 5 GHz. Dzięki temu mogłem analizować wpływ propagacji na odbiór sieci WiFi z wyżej wymienionych łódzkich „referencyjnych” lokalizacji. Regularne obserwacje zacząłem na przełomie kwietnia i maja. Gdy oceniałem możliwość wystąpienia choćby minimalnej propagacji na podstawie bieżących warunków pogodowych, pozostawiałem na noc zdalne skanowanie sieci.

Do tego celu używam mojego programu MTscan, który wykorzystuje urządzenia oparte o system MikroTik RouterOS i zapisuje wszystkie złapane sieci wraz z poszczególnymi próbkami sygnału w czasie.

Oto podsumowanie, które wyszczególnia najdalsze odbiory z danego dnia:

  • 30.04.2016 (noc) – Łódź: Widzew, Wzgórze „Radary”,
  • 6.05.2016 (noc) – Łódź: Widzew,
  • 7.05.2016 (wieczór) – Zgierz,
  • 8/9.05.2016 (wieczór, noc) – silne tropo do 100km (Sosnowiec -73 dBm),
  • 10.05.2016 (noc) – Łódź: Wzgórze „Radary”,
  • 11.05.2016 (noc) – Łódź i okolice (Sosnowiec -83 dBm),
  • 11/12.05.2016 (wieczor/noc) – umiarkowane tropo do 100km (Sosnowiec -80 dBm),
  • 13.05.2016 (wieczór) – Łódź: Wzgórze „Radary”, Sosnowiec,
    … c-c-c-combo breaker! tak – to było dokładnie 8 dni pod rząd ze słabszym lub lepszym „tropo WiFi”.
  • 18/19.05.2016 (wieczór/noc) – Łódź i okolice (Sosnowiec -79 dBm),
  • 19/20.05.2016 (noc/poranek) – obudziłem się dość wcześnie rano, ponieważ mój laptop wydobywał z siebie co chwilę dźwięki wykrycia nowej sieci. W tym czasie panowała bardzo gęsta mgła. Silne tropo lokalne zza Wisły utrzymało się przez noc, przyjmując nad ranem postać falowodu z Turka i okolic. Sieć NET-SYSTEM-O3 w odległości ok. 110 km uzyskała rekordowy sygnał -70 dBm. Szczyt propagacji był bardzo ostry i wystąpił tuż przed godziną 9 czasu lokalnego, gdy mgła zaczęła zanikać. Na poniższym zrzucie ekranu widać również inny ciekawy SSID: vitosa.net_kaliszkowice. Nazwa miejscowości zawarta w nazwie sieci wskazuje na lokalizację oddaloną o ponad 160 km.

NETSYSTEM-70

  • 21.05.2016 (poranek) – Łódź: Widzew,
  • 22.05.2016 (noc) – Łódź i okolice,
  • 24/25.05.2016 (wieczór/noc) – Łódź i okolice,
  • 25/26.05.2016 (wieczór/noc) – okolice Skierniewic i Łodź: Sosnowiec (-83 dBm),
  • 28.05.2016 (wieczór) – tropo po burzy, znajoma nazwa miejscowości: Mikstat (tak, to ten z RTCN-em) na ok. 170 km. Tym razem skanowanie uruchomiłem zdalnie podczas weekendowej wycieczki w góry – będąc w okolicach Bukowiny Tatrzańskiej odebrałem sieć z okolic Kalisza w okolicach Płocka – wot, technika!

mixtat5GHz

  • 30/31 maja (wieczór/noc) – Łódź, Koluszki, Zgierz, Ozorków, Łęczyca, Turek, Koło i okolice, Turek i okolice…

W sumie 19 na 31 dni w maju przyniosło warunki, które umożliwiły jakiekolwiek wykrycie sieci WiFi spoza horyzontu radiowego, w tym dwa razy pojawiły się z odległości ponad 150 km. Szczerze mówiąc to nie spodziewałem się aż takiej częstotliwości odbioru sieci z okolic Łodzi… Jak widać, pomimo niskich mocy i szerokich kanałów, można często obserwować polepszone warunki propagacyjne. Zapewne ważną rolę odgrywa tutaj właśnie krótka długość fali. Najniższa użyteczna częstotliwość w duktach troposferycznych zależy od grubości warstwy inwersyjnej, zatem im niższa częstotliwość tym trudniej o dobry odbiór. Jeżeli ktoś szuka w tym miejscu informacji o tropo na UKF, to niestety nie mam żadnych ciekawych wieści. Propagacja, która występowała w maju, była jedynie lokalna.

Przełom wiosny i lata przyniósł znacznie ciekawsze warunki troposferyczne. Śladowe tropo było obecne w nocy z 2 na 3 czerwca, kiedy to na paśmie 5 GHz pojawiły się szczątki sygnału ze Wzgórza „Radary” i Widzewa. Następnego dnia, z 3 na 4 czerwca, oprócz zwykłego zestawu sieci z Łodzi i okolic, a także nieco innych kierunków, pojawił się nietypowy dukt z Konstantynowa koło Gąbina. Sieć lokalnego dostawcy internetu nad ranem wzrosła z -78 dBm do… -58 dBm, ale to jedynie niecałe 25 km.

Dukt troposferyczny 4/5.06.2016

Wieczorem dobre warunki pojawiły się ze standardowego kierunku (Łódź i okolice), ale tym razem nie miałem czasu na szczegółowe skanowanie ze zmianą azymutu. Gdy kładłem się spać po pierwszej w nocy jeszcze szybko zerknąłem na prognozy tropo… Dość mocno się zdzwiłem, gdy włączyłem radio i natychmiast odkryłem ogromny sygnał ze Szwecji: Karlshamn miał w tej chwili 50 dBf! Odbiór prowadziłem jedynie na poziomej antenie, pionowe 2x 9-el były w tym momencie „w konserwacji” (przenosiny masztu w inne miejsce). Na 99,5 pojawiło się SR P4 z Markaryd @ 588 km (umiarkowana moc 3 kW ERP) i ciągle rosło, maksymalnie osiągając 31 dBf o godzinie 1:50 (23:50 UTC).

W tym czasie, słuchając SR P4, sprawdziłem także pasmo 5 GHz i odrazu po ustawieniu anteny na azymut ~300° zaczęło się pojawiać sporo sieci, głównie jakieś wioski wokół Bydgoszczy, np. Łukowiec, Gogolinek, Goryń, Płuźnica, Działowo, Trzeciewiec, Świecie, Sulnówko, Witosław, Słomowo, itp, itd… Sygnały nadal rosły.

slomowo

Późną nocą, o godzinie 3 (1 UTC) tropo osiągnęło swoje maksimum z kierunku północno-zachodniego. PR Koszalin 103,1 z Gołogóry odbierałem z sygnałem do 71 dBf @ 256 km. Co ciekawe, ta stacja zwróciła moją uwagę nocną playlistą, gdzie grane było m.in. Tensnake – Coma Cat. Na 91,7 usłyszałem sygnał mono jakiejś stacji grającej „chrupki” piosenki Bee Gees – Night Fever. To musiało być Radio Weekend z odwrotnej polaryzacji, które utraciło dosył via UKF-FM z innego nadajnika podczas tropo. SR P4 z Hörby na częstotliwości 101,4 dojechało do sygnału 60 dBf @ 531 km, ale dźwięk nie był idealnie czysty z powodu Radia Maryja z Czerska prawie na tym samym kierunku. 104,2 Radio Zet z Białogardu (56 dBf) odbierało z RDS tuż obok lokalnego KRDP 104,3 (5 km).

Kilka minut po 3 na liście pojawiła się dość szczególna, ze względu na niespotykaną wcześniej nazwę firmy, sieć iNET_Kragle5.

iNET_Kragle5

Wieś o nazwie Krągłe znajduje się między Szczecinkiem a Koszalinem w woj. zachodniopomorskim, czyli w odległości ponad 250 km. Kilka dni później przeglądając logi z odbioru zauważyłem jeszcze inną ciekawą nazwę JATYNKA BOBOLICE K, która pojawiła się nieco wcześniej o 2:22 (0:22 UTC). Te miejscowości znajdują się 260-265 km ode mnie, niedaleko wsi Krągłe. Sieć odnalazłem także na jednym ze zrzutów ekranu…

jatynkabobolice

Tropo z tego kierunku zaczęło się nieco skracać i pojawiało się coraz więcej sieci z samej Bydgoszczy i Torunia. Rano, już po wschodzie słońca, przekręciłem Körnera 19.3 na kierunek Warszawy i okolic, ponieważ zauważyłem nadzwyczajne poziomy sygnału tyłem anteny. Stacje radiowe niskiej mocy z odwrotnej polaryzacji odbierały z rekordowymi sygnałami, np. Złote Przeboje 100,1 miało 57 dBf (normalnie ~23 dBf w H) – wzrost o 34 dB, tj. więcej niż 2000 razy! Szybko przekręciłem grida na ten kierunek…

vlcsnap-2016-07-28-17h39m02s187

Okazało się, że dosłownie w ciągu kilku minut pojawiło się u mnie prawie 100 sieci z okolic Warszawy! Najsilniejszy sygnał -66 dBm doleciał z bliżej nieokreślonego nadajnika Ubiquiti Airmax AC PTMP (brak widocznego SSID, 04:18:D6:A4:B9:57) który, według bazy sieci Wigle, nadaje z Piaseczna, w odległości nieco ponad 100 km. Przez chwilę był to mój nowy w kategorii rekord siła sygnału vs odległość.

Po godzinie 5 rano (3 UTC) zauważyłem także wzrost z południowych kierunków. Radio Fama Tomaszów 92,9 miało jeden z najwyższych poziomów sygnału jaki kojarzę, 56 dBf. Na 5 GHz szybko zawitały okolice takich miejscowości jak Tomaszów Mazowiecki, Piotrków Trybunalski, Bełchatów, a także nieco bliższe lokalizacje.

Tuż przed godziną 6 nastąpił szczyt siły propagacji z Tomaszowa. Jedna z sieci o nazwie nb_cek (radio name: niebrow_cekano) osiągnęła kilkukrotnie poziom -64 dBm, który widać na poniższym nagraniu. Jak wskazują słowa jest to prawdopodobnie most z dzielnicy Niebrów do wsi Cekanów. Wstępnie szacuję odległość na 115-120 km. Kolega Łukasz, który mieszka w Tomaszowie, sugeruje, że antena jest zamontowana na jednym ze znajdujących się tam wieżowców. Jest to mój nowy rekord siły sygnału w odniesieniu do odległości. Poprzedni wynosił -65 dBm @ 77 km.

Między 6:30 a 7 pojawiły się jeszcze trzy sieci z Radomska @ 170 km. Do godziny 8 utrzymywały się słabo sieci z Tomaszowa Mazowieckiego po czym tropo całkowicie zanikło. UKF-u już nie sprawdzałem i poszedłem spać. To było grube tropo – warto było nie spać, takie warunki zdarzają się naprawdę rzadko – ostatnie tak silne tropo wystąpiło ponad pół roku temu, w listopadzie 2015 roku. Ale wtedy odległości były o wiele większe.

f5len_20160604_21 f5len_20160605_00 f5len_20160605_03 f5len_20160605_06

d_20160605_h00_euro_en d_20160605_h03_euro_en d_20160605_h06_euro_en

Końcówka wiosny upłynęła bez większych „fajerwerków” – od 7 do 9 i od 18 do 20 czerwca pojawiały się okolice Łodzi na 5 GHz, jednak już nie analizowałem tak szczegółowo warunków propagacyjnych ze względu na brak czasu.

Log wszystkich odebranych sieci WiFi poprzez propagację troposferyczną znajduje się pod adresem: https://wifi.fmdx.pl/.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

− 3 = 5

Post Navigation