grid_polarW ciągu ostatnich tygodni przez Polskę przewinęła się wiadomość o nowym rekordzie połączenia Wi-Fi na odległość 250 km. Warunek „widoczności radiowej” był jednak spełniony, ponieważ lokalizacje to szczyty górskie. Taki link musiał się mniej lub lepiej udać. Co zatem z łącznościami DX-owymi, bez jakiejkolwiek widoczności?

Przez ostatnie 10 lat wielokrotnie obserwowałem podwyższoną propagację na paśmie 2,4 GHz wywołaną głównie inwersją radiacyjną. Podczas wyżowej pogody w lato, po gorących dniach, często przychodzą bezwietrzne noce. Takie warunki umożliwiają tworzenie silnej inwersji w niskich warstwach troposfery ze względu na wypromieniowywanie ciepła z powierzchni gruntu. Pomimo niskiego zawieszenia anteny, podczas moich obserwacji względnie często wykrywałem różne sieci Wi-Fi, których nazwy wskazywały na odległości rzędu 50, 70 km, a sporadycznie nawet 100 i więcej kilometrów.

Jednak przez tak długi czas wiele się zmieniło. Obecnie ze względu na zakłócenia i ograniczone pasmo 2,4 GHz (tylko trzy niezachodzące na siebie kanały), dostawcy internetu używają wyższego i znacznie szerszego pasma 5 GHz. Sieci są budowane przy użyciu zewnętrznych anten, często na wysokich obiektach, np. kominach, czy konstrukcjach kratownicowych.

Ostatnio zakupiłem uzywaną antenę siatkową (grid) o zysku ok. 30 dBi na pasmo Wi-Fi 5 GHz. Zachęcony warunkami wskazującymi na możliwość dalekiego odbioru postanowiłem obserwować eter w oczekiwaniu na mikrofalowy dukt troposferyczny. W zależności od kierunku normalny odbiór sieci jest ograniczony przez pobliskie drzewa, zabudowania, a także ukształtowanie terenu. Antena zawieszona jest w okolicach Płocka na wysokości 8 m n.p.t. Bez podwyższonych warunków maksymalny zasięg wynosi do 20 km i to tylko z bardzo wąskiego południowego kierunku za Wisłą.

Wszystkie urządzenia Wi-Fi pracujące w trybie AP (ang. access point) przesyłają ramki rozgłoszeniowe (ang. beacon) standardowo ok. 10 razy na sekundę. Standard 802.11a specyfikuje najniższą szybkość 6 Mbps jako binarną modulację fazy BPSK z korekcją błędów FEC 1/2 na kanale OFDM o szerokości 20 MHz (efektywnie 16,25 MHz dla 52 podnośnych). Wraz z rozwojem technologii pojawiły się nowe standardy Wi-Fi – 802.11n, a także 802.11ac korzystające z modulacji wysokiego rzędu 256-QAM i wielu niezależnych strumieni danych. Jednak ze względu na kompatybilność wsteczną pakiety rozgłoszeniowe są nadal przesyłane najniższą modulacją BPSK. Moc nadajników Wi-Fi w paśmie 5 GHz w praktyce nie przekracza kilkuset miliwatów, a najmocniejsze urządzenia dostępne na rynku to okloło 30 dBm (1000 mW). W ujęciu dalekich łączności nie są to zbyt optymistyczne informacje. Duża szerokość widma użytego do transmisji, zwiększając przepustowość, znacznie ogranicza czułość odbiorników do wartości tylko nieco lepszych niż -90 dBm.

4/5 lipca 2015 r. – pierwsze nasłuchy tropo na paśmie Wi-Fi 5 GHz:

Moje pierwsze letnie nasłuchy pasma 5 GHz w okoliach Płocka umożliwiły obserwacje podniesionych warunków propagacyjnych. Dzień 4 lipca przyniósł upały przekraczające ponad 30°C w cieniu. Wieczorne skanowanie częstotliwości 5 GHz nie przyniosło żadnych rezultatów, jednak tuż przed północą tropo wygięło pierwsze sygnały. Na pierwszy rzut pojawiła się sieć PR_Rebow_S3 z Rębowa koło Gostynina (ok. 36 km), którą zauważyłem już wcześniej, w nocy tuż po montażu nowej anteny. Mniej więcej 30 minut po północy pojawiła się kolejna, lecz bliższa sieć PR_solec_emilianow z Solca koło Gostynina (ok. 30 km) z sygnałem -90 dBm. Rębów był w tej chwili już z poziomem -82 dBm.

Tuż przed drugą w nocy pojawiła się nieznajoma sieć KOL-NET_316E. Po krótkich poszukiwaniach odnalazłem firmę, która jest dostawcą internetu w Kole i okolicach. Kilka minut później zameldował się już cały komplet nowych sieci przedstawionych na poniższym zrzucie ekranu. COELwirelessTKM6 to firma z Konina i okolic, NET-SYSTEM-O3 to Turek, a sieci Xtreme16 i Xtreme170 to okolice Kłodawy.

scan00UTC

Wyżej wspomniane sieci pojawiły się tylko na 15 minut i zanikły. Około 2:15 złapałem kolejną sieć LubienES_5_3 z Lubienia Kujawskiego. Było już wyraźnie widać, że struktura duktu ulega rozpadowi. Lubień zanikł w ciągu ok. minuty, a poziomy sygnału bliższych sieci zaczęły gwałtownie rosnąć. W szczycie Rębów osiągnął -74 dBm bez jakiejkolwiek widoczności optycznej.

Po godzinie 2:30 sygnały osłabły, ale pozostały przez przynajmniej godzinę na poziomie około -90 dBm. No cóż… nie spodziewałem się takich wrażeń przy pierwszej próbie DX 5 GHz! Gdy kładłem się spać po czwartej nad ranem ujrzałem na horyzoncie piękny widok tuż przed wschód słońca…

Krótkie podsumowanie (przybliżone lokalizacje zostały zaktualizowane wg geolokalizacji Google):

Freq BSSID SSID Radio Name Sygnał Lokalizacja Odległość
5680 4C5E0C7C04BE NET-SYSTEM-O3 NET-SYSTEM -88 dBm Turek 108 km
5280 0027228E30D9 COELwirelessTKM6 sektor_TKM6 -88 dBm Turek 108 km
5660 00156D9A42D9 Xtreme16   -88 dBm okolice Kłodawy 73 km
5540 0027222EDA4C Xtreme170   -89 dBm okolice Kłodawy 73 km
5500 24A43C9EE339 KOL-NET_316D KOL-NET_316D_R -90 dBm Kłodawa 68 km
5400 24A43C9EE2E7 KOL-NET_316E KOL-NET_316E_R -90 dBm Kłodawa 68 km
5500 D4CA6D42F15B LubienES_5_3 LubienES_5_3 -89 dBm Lubień Kujawski 45 km
5700 000C42D94908 PR_Rebow_S3 PR_Rebow_S3 -74 dBm Rębów, Gostynin  36 km
5180 0027222C90BC PR_solec_emilianow solec_emilian -86 dBm Solec, Gostynin 31 km

5/6 lipca 2015 r. – odległości 100-150 km:

Kolejnego dnia różne pobliskie sieci zaczęły się pojawiać już przed wieczorem (ok. 30 km), jednak naprawdę ciekawie zaczęło się robić nieco później. Około pierwszej w nocy z 5 na 6 lipca pojawiły się dwa dziwne SSID-y z nazwami miejscowości: StawiszynZbiersk. Po sprawdzeniu na mapach okazało się, że mam nowy rekord na 5 GHz, ponad 130 km, który został jeszcze nieco później poprawiony. Niestety, w nocy szalały komary i utrudniały mi kręceniem masztem, ale mimo wszystko spędziłem ponad godzinę na zewnątrz. :)

galew

openway

dobranet

kuchary150km

Na ostatnim zrzucie ekranu sieć netcom_Kuchary-M40-1 to okolice Kalisza w odległości ok. 150 km przy sygnale -87 dBm. Kuchary zanikły jako ostatnie nad ranem, około 4:30. Tropo trwało w sumie kilka godzin.

Podsumowanie niezidentyfikowanych sieci i wstępnie zlokalizowanych powyżej 30 km (przybliżone lokalizacje zostały częściowo zaktualizowane wg geolokalizacji Google i Wigle):

Freq BSSID SSID Radio Name Sig Przybliżona lokalizacja [km]
5700 002722400918 Baza_5G_Bledow_S2 Baza Bledow -82 Błędów, Łowicz 46
5500 DC9FDB84DDAF Baza_5G_Kazimierczaka_S2 Baza Kazimierc -88 Łowicz 56
5500 002722C45671 Baza_5GKrepa_L1 Baza Krepa -90 Krępa, Łowicz 63
5180 001BB1057D87 BAZA J23 PION 001BB1057D87 -87 Ozorków (okolice)?  ~60-70
5600 0027225E0FE9 Chr-Urz_INTERNAWI Chrus_U -77 Chruślin, Bielawy ~50-60
5280 0027228E30D9 COELwirelessTKM6 sektor_TKM6 -81 Turek 107
5220 00156D1E088B COELwirelessZOZ1 szpital_zoz1 -88 Turek 107
5765 4C5E0C2EB637 DOBRANET 106 4C5E0C2EB637 -88 Dobra (okolice) 103
5825 4C5E0C5657EE DOBRANET 107 4C5E0C5657EE -89 Dobra (okolice) 103
5180 000C42B971BD DOBRANET 98 000C42B971BD -88 Dobra (okolice?) ~100
5640 0418D6941C85 ELN_S2_Wiesl ELNET_S2_WIESL -77 Więsławice, Kowal? ~40
5280 4C5E0CE1428B ESNET_KRA_NAR ESNET_KRA_NAR -87 Lubień Kujawski 45
5220 4C5E0C846573 ESNET_RZE1 ESNET_RZE1 -88 Lubień Kuj., okolice? ~40-50
5500 D4CA6D626A61 G5   -89    
5560 0027222C97E3 INEA-5333 Galew INEA 53 -84 Galew, Turek 100
5700 002722444FF2 INM_kiernozia_barcik kiernozia_bar -83 Kiernozia 36
5200 24A43CF457C7 KOL-NET_14B KOL-NET_14B_RO -88 Babiak (okolice) 82
5500 24A43C9EE339 KOL-NET_316D KOL-NET_316D_R -90 Kłodawa 68
5280 24A43CF40EBC KOMINDPS6 KOMINDPS6 -91 Sochaczew 50
5520 002722340E99 link-blok-kutnowska link_kutnowska -88 Piątek 60
5180 0027226E701E LinkIneaBocian2 LinkBocian2 -90 Turek 108
5500 D4CA6D42F15B LubienES_5_3 LubienES_5_3 -84 Lubień Kujawski 45
5700 4C5E0C879027 LubienES_5_9 LubienES_5_9 -86 Lubień Kujawski 45
5240 24A43C427133 MPCNET-KOMIN-4 Rocket M5-komi -92 Kutno 46
5500 4C5E0CEABDD3 MR-K   -83 Turek (okolice)  108
5680 4C5E0C7C04BE NET-SYSTEM-O3 NET-SYSTEM -80 Turek 108
5600 4C5E0C882C75 netcom_Blizanow-M2 4C5E0C882C75 -88 Blizanów, Kalisz? ~140
5540 000C426F33E6 netcom_Kuchary-M40-1 000C426F33E6 -87 Kuchary, Kalisz? ~150
5520 D4CA6D1508EB netcom_Stawiszyn-M2 D4CA6D1508EB -83 Stawiszyn, Kalisz? ~130
5600 4C5E0C882E3B netcom_Zbiersk-M2 4C5E0C882E3B -85 Zbiersk, Kalisz? ~130
5580 4C5E0C88146B netcom_Zbiersk-M3 4C5E0C88146B -90 Zbiersk, Kalisz? ~130
5660 687251001C0F NETFALA_BNPG_3 tr12-37 sektor -90 Bramki, Błonie 67
5520 4C5E0C8F0D7F NETFALA_BRAMKI04 4C5E0C8F0D7F -89 Bramki, Błonie 67
5180 4C5E0C615CB0 Neutralna_CHX-komin04 4C5E0C615CB0 -90 Sochaczew 50
5600 0027224CB816 Open_Way_70_5GHz   -89 Wyszyna, Konin 106
5660 002722C4FCBD Open_Way_82_5GHz   -91 Wyszyna, Konin 106
5220 24A43C968204 Par-net Pradzew s1 Pradzew sektor -87 Prądzew, Łęczyca? ~60
5600 D4CA6D13C6EA Popow_M D4CA6D13C6EA -86 Popów, Głowno 66
5700 000C42D94908 PR_Rebow_S3 PR_Rebow_S3 -80 Rębów, Gostynin 36
5180 0027222C90BC PR_solec_emilianow solec_emilian -87 Solec, Gostynin 31
5200 00156D8E559D RBM KM<->PS RBM-KACZ<->PSA -86 okolice Turka 109
5520 000E8E0FD0C7 RBM-GALEW2   -85 Galew, Turek 100
5240 D4CA6DAC9101 RBM-GALEW4   -85 Galew, Turek 100
5600 4C5E0C6DF2FD RBM-KACZKOWSKIEGO1   -89 Turek 106
5680 D4CA6DAC5645 RBM-KOWALE2 RBM-KOWALE2 -92 Kowale, Turek 107
5180 DC9FDB763E79 RBM-TG-CHL NanoBridge M5 -87 Turkowice, Turek 107
5700 D4CA6D9EF2F9 RBM-TURKOWICE-1   -84 Turkowice, Turek 107
5240 0027226E6327 RBM-TURKOWICE6 UBNT -90 Turkowice, Turek 107
5620 D4CA6D12270E RLINK5_IZB01 D4CA6D12270E -87 Izbica Kujawska 70
5540 4C5E0C11B848 SATFILM_IZB01 4C5E0C11B848 -84 Izbica Kujawska 70
5660 00156DC5B676 SkyLan 44 H UBNT -86 Ozorków 77
5300 24A43C728F2B SkyLan N42 M5 -87 Ozorków 77
5700 002722E0DB58 SkyLan P_M NanoStation Lo -89 Ozorków 77
5200 000E8E2844A9 stoper 000E8E2844A9 -88 Ozorków 77
5560 00272226797A STORMmedia_PL_POLNOC_SZ ST45_RC_POLNOC -89 Poddębice (okolice) 94
5260 000C423168E2 timplus_na_sl 000C423168E2 -89 Skierniewice? ~70
5180 0418D6EC388B TPTELEKOM_B1 TPTELEKOM_B1 -90 Ozorków 80
5680 24A43C6EAF75 ubnt NanoBridge M5 -80 Łowicz 56
5260 000B6B3C2BAA wlan   -89 Ozorków 77
5500 DC9FDB064528 WORLD-SKRZESZEWY Sektor World- -88 Żychlin 39
5200 DC9FDB0E8702   Link Pradzew -83 Łęczyca 70
5620 000C42CD1125   000C42CD1125 -89 Żychlin 39

Ciekawostka – radary meteorologiczne IMGW używają pasma 5 GHz do pomiaru opadu atmosferycznego (częstotliwość ok. 5650 MHz, polaryzacja pozioma). Tej nocy można było zaobserwować różne interferencje m.in. w okolicy Płocka.
imgw

Kontynuacja…

Add a comment / Dodaj komentarz:

Post Navigation